Je energierekening bestaat uit vier onderdelen. De eerste drie zijn kosten: de leveringskosten die je betaalt aan je energieleverancier (1), de systeembeheerkosten voor je aansluiting en het transport van energie (2) en de belastingen die naar de overheid gaan (3). Het vierde onderdeel is de afrekening (4): daar worden je kosten verrekend met je cashback en de voorschotten die je al hebt betaald. Zo zie je of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen. Je ontvangt deze rekening één keer per jaar als jaarafrekening. Op deze pagina lees je per onderdeel hoe je energierekening in 2026 en 2027 is opgebouwd.
In het kort:
- Je energierekening bestaat uit leveringskosten, systeembeheerkosten en belastingen. Die worden verrekend met je cashback en voorschotten.
- De leveringskosten bestaan uit je tarief per kWh en m³ en de vaste leveringskosten. Die verschillen per leverancier, dus door over te stappen kun je hierop besparen. Systeembeheerkosten en belastingen zijn overal gelijk.
- Ben je klant geweest, dan krijg je een eindafrekening. Blijf je, dan krijg je elk jaar een jaarafrekening.
- Vanaf 1 januari 2027 kan je niet meer salderen. Heb je zonnepanelen, dan betaal je voor alle stroom die je afneemt. Voor de stroom die je teruglevert, krijg je een terugleververgoeding en betaal je terugleverkosten.
Opbouw energierekening met voorbeelden
Je energierekening bestaat uit vier onderdelen. In onze voorbeelden hebben we elk onderdeel een eigen kleur en nummer gegeven, zodat je de uitleg verderop makkelijk terugvindt:
De kosten:
- Leveringskosten: wat je betaalt aan je energieleverancier. Deze bestaan uit:
- het tarief per kWh stroom en m³ gas dat je verbruikt (1a);
- de vaste leveringskosten, een vast bedrag per jaar (1b).
- Systeembeheerkosten: wat je betaalt voor je aansluiting en het transport van energie. Deze zijn bij elke leverancier gelijk.
- Belastingen: wat je betaalt aan de overheid, inclusief btw. Ook deze zijn overal gelijk.
De afrekening:
- Afrekening: hier worden je kosten verrekend met je cashback en de voorschotten die je al hebt betaald. Zo zie je of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen.
Start met besparen op je energierekening
Voorbeeld 1: Energierekening zonder zonnepanelen
Dit is de rekening van een huishouden zonder zonnepanelen, met 3.000 kWh stroom en 1.200 m³ gas. Je betaalt leveringskosten en energiebelasting over alle stroom en gas die je verbruikt. Regels voor teruglevering en salderen staan niet op je rekening.
Voorbeeld 2: Energierekening met zonnepanelen, hele jaar salderen
Je mag alle 2.500 kWh die je teruglevert wegstrepen tegen je afname, en betaalt leveringskosten en energiebelasting over 500 kWh. Terugleverkosten betaal je wel over alle teruggeleverde stroom: € 352,20.
Voorbeeld 3: Energierekening met deels salderen
Teruglevering tot 1 januari 2027 wordt gesaldeerd, daarna niet. Daarom staan terugleverkosten en terugleververgoeding in twee delen op je rekening. Je betaalt € 154,97 terugleverkosten tot 1 januari en € 89,49 daarna. Een terugleververgoeding (€ 103,50) krijg je alleen over de stroom die je vanaf 1 januari teruglevert.
Voorbeeld 4: Energierekening zonder salderen
Je betaalt leveringskosten en energiebelasting over alle 3.000 kWh die je afneemt. Over de 2.500 kWh die je teruglevert, betaal je € 159,80 terugleverkosten en krijg je € 184,83 terugleververgoeding.
1. Leveringskosten
1a: Geleverde energie
Je verbruik van stroom en gas, vermenigvuldigd met het tarief per kWh en m³. Met een dubbele meter zie je stroom vaak in twee regels: normaal- en daltarief. Het daltarief (doordeweeks 's nachts en in het weekend) is meestal iets goedkoper, maar het verschil is tegenwoordig klein.
Hoe het tarief op je rekening staat, hangt af van je contract. Bij een vast contract zie je één tarief voor de hele looptijd. Bij een variabel contract kan het tarief tussendoor veranderen, waardoor je meerdere periodes met verschillende tarieven ziet. Bij een dynamisch contract verandert de prijs per kwartier of uur (stroom) of per dag (gas). Op je rekening zie je dan per maand een gewogen gemiddeld tarief.
Heb je zonnepanelen? Dan zie je op je jaarafrekening twee getallen voor stroom: je afname en je teruglevering. Je afname is de stroom die je van het net haalt, bijvoorbeeld 's avonds of in de winter. Je teruglevering is de stroom die je zonnepanelen opwekken maar die je niet meteen gebruikt. Stroom die je direct zelf gebruikt, staat niet op je rekening, maar zorgt wel voor een lagere afname. Tot en met 31 december 2026 mag je afname en teruglevering tegen elkaar wegstrepen: salderen. Hier zit het grootste verschil tussen de voorbeelden:
- Het hele jaar salderen: 3.000 kWh afname min 2.500 kWh teruglevering. Over 500 kWh betaal je € 80,00 leveringskosten en € 53,25 energiebelasting.
- Deels salderen: alleen de 1.100 kWh die je vóór 2027 teruglevert, wordt weggestreept. Over 1.900 kWh betaal je € 304,00 leveringskosten en € 202,35 energiebelasting.
- Zonder salderen: over de gehele 3.000 kWh betaal je € 480,00 leveringskosten en € 319,50 energiebelasting.
1b: Vaste leveringskosten
Dit is een vast tarief dat de energieleverancier bepaalt. Voorheen werd dit ook wel vastrecht genoemd. Het is een vast bedrag, ongeacht je verbruik. Zie dit als een soort algemene administratiekosten. Met deze kosten dekt de energieleverancier zijn vaste uitgaven. Denk aan het verwerken van je gegevens, het bijhouden van je verbruik, het sturen van facturen en het ondersteunen van klanten.
1c: Terugleverkosten
Terugleverkosten betaal je voor de stroom die je teruglevert, per kWh of als vast bedrag per jaar. Tot en met 2026 rekenen de meeste leveranciers terugleverkosten over alle teruggeleverde stroom, ook over de stroom die je saldeert. Ook vanaf 2027 betaal je terugleverkosten, maar dan gelden strengere regels voor energieleveranciers: zij mogen alleen de kosten rekenen die ze echt maken voor jouw teruggeleverde stroom. Daardoor worden de terugleverkosten naar verwachting lager. In de voorbeelden daalt het tarief van € 0,11 naar € 0,04 per kWh.
1d: Terugleververgoeding
De terugleververgoeding krijg je van je leverancier voor teruggeleverde stroom. Tot en met 2026 alleen over het overschot: wat je meer teruglevert dan je afneemt. In de voorbeelden is dat 0 kWh. Vanaf 2027 krijg je een vergoeding over alle teruglevering, tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief. Let bij het vergelijken dus op het verschil tussen de terugleververgoeding en terugleverkosten. Dit noemen we ook wel de netto-terugleververgoeding.
2. Systeembeheerkosten
Dit zijn de kosten die je energieleverancier namens jou betaalt aan de systeembeheerder (voorheen netbeheerder). Met deze systeembeheerkosten betaal je voor je aansluiting op het energienet, het transport en onderhoud van het net en de huur van je energiemeter.
Hoe hoog de kosten zijn, hangt af van je regio en de grootte van je aansluiting. De meeste woningen hebben een standaardaansluiting (bijvoorbeeld 3x25A voor stroom). Voor gas hangt het tarief ook af van je jaarverbruik: verbruik je meer dan 500 m³ per jaar, dan val je in een hogere klasse. Verder heb je geen invloed op deze kosten. Ze zijn bij elke energieleverancier even hoog, dus door over te stappen veranderen ze niet.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM), toezichthouder namens de overheid, reguleert de tarieven die de systeembeheerder rekent. Het uitgangspunt hierbij is dat de kwaliteit van het netwerk goed blijft en dat je daar een redelijke prijs voor betaalt.
3. Belastingen
3a: Energiebelasting
Je betaalt energiebelasting over iedere kWh aan elektriciteit en m³ gas die je verbruikt. Deze kosten worden door de energieleverancier afgedragen aan de overheid. In 2027 is de energiebelasting € 0,1065 per kWh en € 0,7457 per m³ (inclusief btw).
Heb je zonnepanelen, dan betaal je net als bij de leveringskosten alleen energiebelasting over de stroom die overblijft na salderen. In de voorbeelden is dat 500 kWh bij salderen het hele jaar, 1.900 kWh bij deels salderen en 3.000 kWh zonder salderen. Over de stroom die je teruglevert, krijg je geen energiebelasting terug. In voorbeeld 3 betaal je daardoor belasting over alle 3.000 kWh die je afneemt, ook al lever je 2.500 kWh terug.
3b: Vermindering energiebelasting
Energieverbruik wordt door de overheid gezien als een basisbehoefte. Daarom krijg je een vaste korting per jaar op je energiebelasting: € 628,69 in 2027 (€ 628,96 in 2026). Dit wordt vermindering energiebelasting genoemd. Je krijgt deze per stroomaansluiting met een verblijfsfunctie, zoals een woning. Of je ook een gasaansluiting hebt, maakt niet uit. Ook als je met zonnepanelen per saldo 0 kWh stroom afneemt van het net, krijg je de volledige korting.
3c: Btw
Over alle kosten voor de levering, transport, netwerk, meterhuur en belastingen betaal je 21% btw. Omdat leveranciers hun tarieven inclusief btw tonen, staat de btw als 'waarvan btw' onder het totaal.
4. Afrekening en voorschot
4a: Cashback
Sluit je via Pricewise een nieuw energiecontract af, dan krijg je bij bijna alle contracten een cashback: een eenmalige korting op je energiekosten. Die korting wordt op je jaarafrekening verrekend en gaat dan van je totale kosten af. Let op: vaak krijg je de cashback alleen als je tot het einde van je contract bij de leverancier blijft.
4b: Voorschotbedragen
Dit zijn de termijnbedragen die je elke maand hebt betaald. Je leverancier bepaalt dit bedrag vooraf, op basis van je verwachte jaarverbruik en de tarieven uit je contract, gedeeld door twaalf maanden. Op je jaarafrekening worden de termijnbedragen afgetrokken van je totale kosten, nadat de cashback eraf is gehaald.
4c: Totaal van de jaarafrekening
Dit is het verschil tussen je totale kosten na cashback en wat je al aan voorschot hebt betaald. Heb je meer voorschot betaald dan nodig was, dan krijg je geld terug. Heb je te weinig betaald, dan betaal je bij. In alle vier de voorbeelden krijg je geld terug, van € 28,73 tot € 74,71.
4d: Nieuw voorschotbedrag
Je leverancier berekent je nieuwe maandbedrag op basis van je verbruik en de tarieven voor het komende jaar. Heb je zonnepanelen, dan gaat je voorschot vaak omhoog als salderen stopt, omdat je dan meer betaalt voor de stroom die je afneemt. In alle voorbeelden stijgt het daarom naar € 235 per maand.
Hoe zijn de stroomprijs en gasprijs opgebouwd?
De prijs die je per kWh stroom of m³ gas betaalt, is meer dan alleen het tarief van je energieleverancier. Er komen energiebelasting en btw bij. Zo is de stroomprijs (elektriciteitsprijs) en gasprijs in onze voorbeelden opgebouwd:
| Stroom per kWh | Gas per m³ |
|---|
| Leveringstarief (excl. btw) | € 0,1322 | € 0,5207 |
| Energiebelasting 2027 (excl. btw) | € 0,0880 | € 0,6163 |
| Btw 21% | € 0,0463 | € 0,2388 |
| Prijs per eenheid (incl. btw) | € 0,2665* | € 1,3757* |
*Bedragen zijn afgerond op vier decimalen. De btw is berekend over de onafgeronde bedragen.
Daarnaast betaal je vaste kosten per jaar: vaste leveringskosten en systeembeheerkosten, met de vermindering energiebelasting als korting. Vergelijk je energiecontracten? Kijk dan naar de totale jaarkosten, niet alleen naar de prijs per kWh of m³.
Wat verandert er aan je energierekening in 2027?
Vanaf 1 januari 2027 zie je deze veranderingen terug op je energierekening:
- Salderen stopt: je kunt teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Op je rekening staan afname en teruglevering daarom apart. Je betaalt voor alle stroom die je afneemt.
- Terugleververgoeding over alle teruglevering: je krijgt een vergoeding voor elke kWh die je teruglevert, tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief.
- Terugleverkosten blijven, maar worden lager: leveranciers mogen alleen nog de werkelijke kosten van teruglevering rekenen.
- Energiebelasting op stroom omlaag, op gas omhoog: stroom gaat van € 0,1108 naar € 0,1065 per kWh, gas van € 0,7268 naar € 0,7457 per m³. De overheid doet dit bewust om de overstap van gas naar elektrisch aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld een warmtepomp of inductiekoken. De vermindering energiebelasting daalt heel licht naar € 628,69. Deze bedragen zijn inclusief btw.
- Hogere systeembeheerkosten: een gemiddeld huishouden betaalt zo'n € 141 per jaar meer: € 89 voor stroom en € 52 voor gas.
- Groen gas in je gastarief: energieleveranciers moeten vanaf 2027 een deel groen gas bijmengen. Dat maakt je gastarief iets hoger, maar staat niet als aparte regel op je rekening.
Tips om je energierekening te controleren
Het is belangrijk om je energierekening goed te controleren. Een kleine fout kan al snel geld kosten. Dit zijn de belangrijkste punten:
- Kloppen de meterstanden en de gehanteerde tarieven? Heb je een slimme meter, dan worden je meterstanden meestal automatisch doorgegeven.
- Ieder huishouden heeft recht op vermindering energiebelasting. Ook als je zonnepanelen hebt en je verbruik 0 kWh is, heb je hier nog steeds recht op.
- Controleer of het nieuwe voorschotbedrag redelijk is. Dit bedrag is gebaseerd op je verbruik van afgelopen jaar. Heb je het afgelopen jaar te weinig betaald, dan zal je nieuwe voorschotbedrag wat hoger zijn. Vind je het bedrag te hoog of te laag? Bij de meeste leveranciers kun je het zelf aanpassen, bijvoorbeeld in de app of via je online account.
- Is je cashback verrekend?
Veelgestelde vragen over de energierekening
Hoe berekent de energieleverancier mijn voorschotbedrag?
Je leverancier berekent je voorschot op basis van je contracttarieven en je verbruik van de afgelopen jaren. Een cashback wordt daarin niet meegenomen. Die krijg je pas op je jaarafrekening. Heb je over het jaar te veel betaald, dan krijg je het verschil terug. Het definitieve termijnbedrag bepaalt je leverancier.
Waarom is mijn voorschot hoger dan het maandbedrag op Pricewise?
In onze vergelijker hebben we de cashback al verrekend met je jaarkosten. Het maandbedrag dat je bij ons ziet, is dus inclusief cashback. Je leverancier rekent de cashback niet mee in je voorschot, maar verrekent die pas op je jaarafrekening. Daardoor is je voorschot vaak hoger dan het maandbedrag op Pricewise.nl. De cashback krijg je terug op je jaarafrekening.
Wat is het verschil tussen een jaarafrekening en een eindafrekening?
Een jaarafrekening krijg je elk jaar zolang je klant bent. Een eindafrekening krijg je als je contract stopt, bijvoorbeeld bij overstappen of verhuizen. De opbouw is hetzelfde.
Hoe ziet mijn energierekening eruit bij stadsverwarming?
Bij stadsverwarming betaal je niet voor gas, maar voor warmte in gigajoule (GJ). Je ziet vaste kosten voor aansluiting en levering en variabele kosten per GJ. De ACM stelt elk jaar een maximumtarief vast: in 2026 € 40,97 per GJ. Het tarief voor 2027 wordt eind 2026 bekend. Omdat de warmteprijs gekoppeld is aan de gasprijs, wordt een stijging verwacht.